یکی از مهمترین و سرنوشتسازترین بخشهای انتخاب رشته کنکور سراسری، فهم دقیق سهمیهها و نحوه تاثیر آنها روی رتبه نهایی است. برخلاف تصور عمومی، سهمیه به معنی «قبولی بدون تلاش» نیست، بلکه مکانیزمی برای ایجاد عدالت آموزشی و رقابت منطقیتر میان داوطلبان با شرایط یکسان است.
۱. سهمیه مناطق (منطقه ۱، ۲ و ۳)
بزرگترین و عامترین سهمیه در کنکور، سهمیه مناطق است. سازمان سنجش بر اساس کیفیت آموزشی و میزان دسترسی به امکانات، شهرهای کشور را به سه منطقه تقسیم میکند:
منطقه ۱
امکانات آموزشی بالا (کلانشهرهایی مانند تهران، شیراز، اصفهان، مشهد و تبریز).
منطقه ۲
امکانات آموزشی متوسط (اکثر مراکز استانها و شهرهای بزرگ دیگر).
منطقه ۳
امکانات آموزشی کمتر (شهرهای کوچک، مناطق محروم و داوطلبان معلول).
نحوه اعمال: ظرفیت دانشگاهها بر اساس نسبت شرکتکنندگان هر منطقه تقسیم میشود. برای مثال اگر ۵۰٪ شرکتکنندگان رشته تجربی در منطقه ۲ باشند، حدود ۵۰٪ ظرفیت صندلیهای دانشگاهها به داوطلبان منطقه ۲ اختصاص مییابد.
۲. سهمیه ایثارگران (۵ درصد و ۲۵ درصد)
این سهمیه مخصوص جانبازان، آزادگان، همسر و فرزندان آنها و همچنین رزمندگان با حداقل ۶ ماه حضور داوطلبانه در جبهه است.
- سهمیه ۲۵ درصدی: جانبازان ۲۵٪ و بالاتر، همسر و فرزندان آنها، همسر و فرزندان شهدا و آزادگان.
- سهمیه ۵ درصدی: جانبازان زیر ۲۵٪، همسر و فرزندان آنها و همسر و فرزندان رزمندگان با حداقل ۶ ماه حضور در جبهه.
۳. مقایسه حد نصاب و شرایط سهمیههای اصلی
در جدول زیر خلاصه شرایط و حد نصابهای لازم برای سهمیههای مختلف را مشاهده میکنید:
| نوع سهمیه | میزان ظرفیت اختصاصی | حد نصاب نمره (تراز) لازم |
|---|---|---|
| مناطق (۱، ۲ و ۳) | به نسبت تعداد شرکتکنندگان | بدون حد نصاب (رقابت در منطقه) |
| ایثارگران ۲۵٪ | ۲۵ درصد از ظرفیت کل | ۷۰٪ نمره آخرین فرد قبولی آزاد |
| ایثارگران ۵٪ | ۵ درصد از ظرفیت کل | ۷۵٪ نمره آخرین فرد قبولی آزاد |
| رزمندگان | ظرفیت مازاد / خاص | ۷۵٪ نمره آخرین فرد قبولی آزاد |
۴. سایر سهمیههای خاص کنکور
علاوه بر سهمیههای اصلی، چند سهمیه خاص دیگر نیز وجود دارد:
سهمیه بهیاران
مخصوص بهیاران دارنده دیپلم بهیاری با حداقل ۳ سال سابقه کار. ۵ درصد از ظرفیت رشته پرستاری در استان محل خدمت به این افراد اختصاص مییابد (حد نصاب: ۷۰٪ نمره آزاد).
سهمیه مناطق محروم و کمبرخوردار
برای ایجاد عدالت در مناطق محروم کشور، حدود ۴۰ درصد از ظرفیت رشتههای پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی برخی مناطق محروم به داوطلبان بومی همان مناطق با تعهد خدمت اختصاص مییابد.
جمعبندی و توصیه مشاورهای
شناخت دقیق سهمیهای که در آن رقابت میکنید، گام اول یک انتخاب رشته موفق است. سیستم انتخاب رشته هوشمند ما تمامی این قوانین، حد نصابها و ظرفیتهای منطقهای را بهصورت خودکار در محاسبات الگوریتمی خود لحاظ میکند تا دقیقترین احتمال قبولی را به شما نشان دهد.